ZARZĄDCY DÓBR PAŃSKICH _________________________________________ Księga Amosa (Am) 8, 4-7Psalm (Ps) 1131 List do Tymoteusza (1 Tm) 2, 1-8Ewangelia św. Łukasza (Łk) 16, 1-13 _________________________________________ Prorok Amos, znany jako prorok sprawiedliwości społecznej, potępia tych, którzy przedkładają zyski ponad ludzi (Amos 8, 4-7). „Teoria, która czyni z zysku wyłączną normę i ostateczny cel działalności gospodarczej, jest moralnie nie do przyjęcia” (Katechizm Kościoła Katolickiego (KKK), 2424). Nie tylko pragnęli by ich sklepy były otwarte siedem dni w tygodniu, ale także zajmowali się nieuczciwym handlem (Am 8, 5). Prawie 2800 lat po tym, jak Amos wypowiedział te słowa, niewiele się zmieniło. Niedziela jest dniem roboczym w wielu krajach, a przykłady nieuczciwych praktyk biznesowych często pojawiają się w nagłówkach naszych gazet. Syn marnotrawny roztrwonił swoje dziedzictwo (Łk 15, 13), a zarządca trwonił własność swego pana (Łk 16, 1). Ale w przeciwieństwie do marnotrawnego syna, ten zarządca nie myślał o nawróceniu. Zamiast tego opracował przebiegły plan, który pozwoliłby mu żyć po utracie pracy (Łk 16, 4-7). Słowo „przebiegły” pojawia się po raz pierwszy na stronach Biblii w Księdze Rodzaju: „A wąż był bardziej przebiegły niż wszystkie zwierzęta lądowe, które Pan Bóg stworzył” (Rdz 3, 1). Przebiegli byli także skorumpowani kupcy z Księgi Amosa - wiedzieli, jak zarabiać pieniądze nawet na odpadkach zbożowych (Am 8, 6). Ale Pan nie zapomni “nigdy wszystkich ich czynów” (Am 8, 7). „Bądźcie przebiegli jak węże, a nieskazitelni jak gołębie!” (Ewangelia św. Mateusza (Mt) 10, 16). Jezus kieruje przypowieść o nieuczciwym zarządcy do swoich uczniów (Łk 16, 1). Cel przypowieści jest jasny. Tak jak zarządca znalazł sposób, by być przyjętym w domach ludzi, tak my powinniśmy wiedzieć, co robić, aby przyjęto nas do „wiecznych namiotów” (Łk 16, 9). Kiedy prefekt Rzymu domagał się od świętego Wawrzyńca oddania całego majątku Kościoła, Święty poprosił o trzy dni by mógł zgromadzić bogactwa. Następnie rozdał własność Kościoła ubogim, a trzeciego dnia przybył z kalekami, ślepymi i cierpiącymi i oświadczył, że to właśnie oni są prawdziwym skarbem Kościoła. Za ten akt przebiegłości święty Wawrzyniec zapłacił życiem. Zginął śmiercią męczeńską 10 sierpnia 258 roku. Jako chrześcijanie jesteśmy zarządcami „dóbr Pańskich” (KKK, 952), tych duchowych i tych materialnych. W rozdzielaniu tych “dóbr” światu wymagana jest od nas wierność i całkowita lojalności wobec Jezusa (Łk 16, 10-13). Święty Paweł jest dobrym przykładem wiernego i rozważnego zarządcy (Łk 12, 42). Jezus ustanowił go „głosicielem i apostołem […], nauczycielem pogan we wierze i prawdzie.” (1 Tm 2, 7). Paweł wiernie głosił im Ewangelię o jednym Bogu, „który pragnie, by wszyscy ludzie zostali zbawieni i doszli do poznania prawdy” (1 Tm 2, 4) oraz o jednym pośredniku, Jezusie Chrystusie, „który wydał siebie samego na okup za wszystkich” ( 1 Tm 2, 5-6). O ile od świętego Pawła możemy uczyć się wierności, o tyle życie naszego Pan uczy nas hojności. „Albowiem znacie hojność naszego Pana Jezusa Chrystusa, że chociaż był bogaty, ubóstwiał się dla was, abyście dzięki jego ubóstwu mogli się wzbogacić” (2 List do Koryntian 8, 9). Jezus porzucił bogactwa chwały nieba i przyszedł na ten świat, aby nas zbawić. Podczas swoich lat służby poświęcił się całkowicie innym, a na krzyżu oddał życie dla naszego zbawienia. To ubóstwo Chrystusa czyni nas bogatymi w łaskę Boga. „Chwalcie Pana, On dźwiga biednego.” (Ps 113, My, niegdyś ubodzy, teraz mamy dostęp do niebiańskiego dziedzictwa. „Zdaj sprawę z twego zarządu” (Łk 16, 2). Pewnego dnia każdy z nas, zda Bogu sprawę ze swego zarządu (List do Rzymian 14, 12). Ponieważ nie znamy tego dnia ani godziny (Mt 25, 13), nie powinniśmy trwonić dóbr Pańskich, ale wiernie je przekazywać najbardziej potrzebującym.
23. Niedziela Zwykła BÓG NAJWIęKSZYM SKARBEM ..152 24. Niedziela Zwykła BÓG CZEKA NA NASZ POWRÓT ..155 25. Niedziela Zwykła NIE MARNUJMY BEZMYŚLNIE BOŻYCH DARÓW ..158 26. Niedziela Zwykła NIE GRZESZMY OBOJęTNOŚCIĄ ..161 27. Niedziela Zwykła Komentarze biblijne do czytań liturgicznych. Dzięki uprzejmości Oficyny Wydawniczej „Vocatio” i Księgarni św. Wojciecha ( które wyraziły zgodę na publikację fragmentów wydawanych przez nie pozycji, przedstawiamy czytelnikom cykl: „Zrozumieć Słowo”. Będziemy starali się ukazywać w nim fragmenty Pisma Świętego przewidziane w Liturgii w kontekście historycznym, kulturowym i teologicznym. Mamy nadzieję, że pomoże to czytelnikom w pełniejszym przeżywaniu spotkania z Chrystusem podczas Eucharystii oraz w coraz lepszym odczytywaniu skierowanego do nas Słowa Bożego i wprowadzaniu go w życie. Zapraszamy do lektury i refleksji. XII NIEDZIELA ZWYKŁA - ROK C Czytania mszalne PIERWSZE CZYTANIE Będą patrzeć na tego, którego przebili Czytanie z Księgi proroka Zachariasza To mówi Pan: ”Na dom Dawida i na mieszkańców Jeruzalem wyleję Ducha pobożności. Będą patrzeć na tego, którego przebili, i boleć będą nad nim, jak się boleje nad jedynakiem, i płakać będą nad nim, jak się płacze nad pierworodnym. W owym dniu będzie wielki płacz w Jeruzalem, podobny do płaczu w Hadad-Rimmon na równinie Megiddo”. Za 12,10-11 10. ”Ducha pobożności”: Dosłownie „łaski i przebłagania". To, że Bóg wyleje swego Ducha na lud oznacza, iż podejmie inicjatywę, by ukształtować w nich nową postawę wewnętrzną. Z treści fragmentu wynika, że wypływać będzie ona z nawrócenia się od pewnych grzechów, które wynikały z niewłaściwej postawy. Słowo hēn oznacza „przychylność", „łaskę"; bezpośredni kontekst wskazuje, że chodzi o łaskę w oczach innych ludzi, która sprawia, że człowiek jest im miły. Tahănûnîim może oznaczać jedynie „przebłaganie" - Bóg sprawi, że zajmą postawę, w której będą mogli zwrócić się do Niego, by uzyskać Jego łaskę. ”Będą patrzeć na tego”: Tekst masorecki i wszystkie starożytne rękopisy mają „i będą patrzeć na Mnie", co wyraża zasadniczy zwrot, nawrócenie się do Boga. Jeśli to brzmienie tekstu jest poprawne, wówczas to, co po tych słowach następuje, musi być od nich oddzielone pauzą, by po początkowym wāw nawiązać do słów: „i boleć będą nad nim (tym, którego przebili)". Wielu komentatorów usuwa słowa „na Mnie", odczytując tekst: „Będą patrzeć na tego, którego przebili", w którym to znaczeniu jest cytowany w J 19,7 (zob. też Ap 1,7). ”tego, którego przebili”: jeśli słowo „tego" odnosi się do Boga, na którego będą patrzyli, wówczas czasownik dāqar musi być rozumiany w znaczeniu metaforycznym jako „obrazili", podobnie jak w Prz 12,18, jednak takie rozumienie tekstu oznacza, że żałoba, o której mowa, jest opłakiwaniem Jahwe, co wydaje się nieprawdopodobne; nie jest jednak niemożliwe, zakładając aluzję do obrzędu opłakiwania, związanego z pogańskimi bożkami w w. 11. Słowo dāqar jest zwykle używane na oznaczenie przebicia mieczem lub włócznią. Aluzja do osoby, która została przebita za sprawą domu Dawida i mieszkańców Jerozolimy, jest zbyt niejasna, by można ją było rozpoznać. Wskazywano na jej podobieństwa do postaci Cierpiącego Sługi z Iz 53. Ludziom współczesnym Zachariaszowi jakieś wydarzenie czy sytuacja historyczna mogły się wprost kojarzyć z wrogim stosunkiem do pasterzy w Za 10,2-3a i Za 11,4-17 albo z łagodniejszym wyrażeniem dotyczącym wspierającego ducha w 12,7. 11. ”Hadad-Rimmon”: Bóg wichru Hadad wraz z epitetem dodanym do jego imienia, podobnie jak w 2 Krl 8,15. Obrzędy żałobne łączyły się jednak nie z Hadadem, lecz z Adoni-sem/Tammuzem. Być może Prorok pomieszał ze sobą postacie pogańskich bogów, podobnie jak posługiwał się pogańskim obrzędem wykonywanym w rejonach wiejskich jako analogią tego, co wydarzy się w Jerozolimie. Katolicki Komentarz Biblijny prac. zbiorowa, Oficyna Wydawnicza „Vocatio”, Warszawa 2001 :. 12,11. Płacz w Hadad-Rimmon. Nazwa ta nie pojawia się nigdzie indziej w Starym Testamencie, chociaż jej człony są znane. Hadad to imię kananejskiego boga burzy, głowy aramejskiego panteonu - bóstwa ogólnie nazywanego "Baalem". Świątynia Rimmona została wymieniona przez Naamana w 2 Krl 5,18. Rimmon (lub Ramman, "grzmot") miał być tytułem boga burzy, Hadada Chociaż związek ten jest pewny, nie pojawia się w żadnych źródłach pozabiblijnych. Zdaniem niektórych komentatorów chodzi tutaj o żałobę odprawianą w miejscu o nazwie Hadad-Rimmon, ale wydaje się bardziej prawdopodobne, że autor nawiązuje do święta żałobnego lub rytuału mającego związek z bogiem Hadad-Rimmonem. Kiedy nie pojawiały się oczekiwane deszcze, wykonywano obrzędy żałobne na cześć boga burzy, by zesłał opady potrzebne w porze siewu. 12,11. Równina Megiddo. Równina Megiddo to dolina Jizreel. Jeśli chodzi tutaj o obrzędy żałobne na cześć boga burzy, dolina Jizreel jako najbardziej urodzajna ziemia Izraela była miejscem odpowiednim na przeprowadzenie rytuału. Jeśli Hadad-Rimmon to nazwa miejsca położonego w dolinie Jizreel, może to być miejsce jakiegoś tragicznego, niszczycielskiego wydarzenia. To właśnie na równinie Megiddo w 609 przed Chr. poległ młody, obiecujący i pobożny król Joasz, starając się powstrzymać Egipcjan przed przyjściem z pomocą chylącemu się ku upadkowi imperium asyryjskiemu (zob. komentarz do 2 Krn 35, Strata była tak wielka, że dla jej upamiętnienia wprowadzono zwyczajowy dzień postu (2 Krn 35,24-25). Komentarz Historyczno-Kulturowy do Biblii Hebrajskiej, John H. Walton, Victor H. Matthews, Mark W. Chavalas, Oficyna Wydawnicza "Vocatio", Warszawa 2005 :. PSALM RESPONSORYJNY Refren: Ciebie, mój Boże, pragnie moja dusza. Boże, mój Boże, szukam Ciebie i pragnie Ciebie moja dusza. Ciało moje tęskni za Tobą, jak ziemia zeschła i łaknąca wody. Refren. Oto wpatruję się w Ciebie w świątyni, by ujrzeć Twą potęgę i chwałę. Twoja łaska cenniejsza od życia, więc sławić Cię będą moje wargi. Refren. Będę Cię wielbił przez całe me życie i wzniosę ręce w imię Twoje. Moja dusza syci się obficie, a usta Cię wielbią radosnymi wargami. Refren. Bo stałeś się dla mnie pomocą i w cieniu Twych skrzydeł wołam radośnie: Do Ciebie lgnie moja dusza, prawica Twoja mnie wspiera. Refren. Ps 63, Chociaż zaliczany zwykle bywa do psalmów ufności, Ps 63 trudno jest zaklasyfikować. Psalmista (być może król) pragnie odradzającej obecności Bożej w świątyni. Chyba żaden inny psalm nie wyraża tak obrazowo mocnej więzi miłości istniejącej pomiędzy Bogiem i jego wiernym. Struktura: w. 2 (kontekst: psalmista jest daleko od Boga); ww. 3-4 (modlitwa o ujrzenie Jahwe w świątyni); ww. 5-6 (modlitwa, by psalmista trwał w uwielbieniu i błogosławieniu Boga); ww. 7-9 (wyrażenie bliskości z Bogiem); ww. 10-12 (złorzeczenie przeciw wrogom [ww. 10-11] i błogosławienie prawych [w. 12]). 2. Obraz przestrzeni: psalmista jest daleko od Boga, a pragnie być blisko niego. 3-6. Dwa paralelne fragmenty (ww. każdy zaczyna się od kēn, „tak, w ten sposób" (?) i zawiera w ostatnim wersie śpty „wargi moje". Obydwa fragmenty są przypuszczalnie modlitwą lub życzeniem („bym ujrzał... bym błogosławił"). 4. Życie dla Izrealitów było najwyższym dobrem; tylko w tym miejscu w ST coś innego jest wychwalane - miłość (łaska) Boża. Taki pogląd doprowadził do wiary, że miłość Boża sięga nawet poza śmierć (por. Rz 8,38-39). 9.”do Ciebie lgnie moja dusza”: Czasownik „lgnąć", używany często na określenie właściwej więzi z Bogiem w literaturze deuteronomicznej (Joz 23,8; Pwt 10,20; 11,22 itd.), wyraża wielką intymność (Rdz 2,24; Rt 1,14). 10-12. Pełen pokoju obraz więzi poety z Bogiem odsuwa myśl o tych, którzy czyhają na jego życie. Dlatego psalmista prosi Boga, by ten zniszczył wrogów. Pierwsza część ww. 10 i 11 opisuje zło, jakie wrogowie zamierzają wyrządzić psalmiście, druga zaś część jest złorzeczeniem im. Katolicki Komentarz Biblijny prac. zbiorowa, Oficyna Wydawnicza „Vocatio”, Warszawa 2001 :. 63,2. Dusza i ciało. Jak zauważyliśmy w komentarzu do Ps 42,2 w związku z wyobrażeniami "duszy" funkcjonującymi na Bliskim Wschodzie, w kulturach Mezopotamii i Izraela nie istniało zróżnicowanie na duszę i ciało. Obydwa elementy symbolizowały byt indywidualny. Jednak w Egipcie siła życia, ka, obejmowała istotę życia ożywionego, podtrzymującą byt poszczególnych istnień. Po śmierci człowieka egipska "dusza", ba, manifestowała ową istotę życia, była też często przedstawiana na malowidłach nagrobnych jako ptak o ludzkim obliczu. Owo rozróżnienie pomiędzy żyjącą istotą i jej duszą pojawia się w utworze mądrościowym z okresu Średniego Państwa Spór człowieka z jego Ba. Człowiek powiada, że trudy życia skłaniają go do popełnienia samobójstwa. Opinia ta wprawia w gniew jego ba, które grozi, że go opuści. Groźbę tę nieszczęśnik traktuje bardzo poważnie, bowiem utrata ba oznaczałaby, że nie powstanie do przyszłego życia. 63,8. W cieniu Twych skrzydeł. Zob. komentarz do Ps 57,1. Komentarz Historyczno-Kulturowy do Biblii Hebrajskiej, John H. Walton, Victor H. Matthews, Mark W. Chavalas, Oficyna Wydawnicza "Vocatio", Warszawa 2005 :. DRUGIE CZYTANIE Wiara w Chrystusa znosi podziały między ludźmi Czytanie z Listu świętego Pawła Apostoła do Galatów Bracia: Wszyscy dzięki wierze jesteście synami Bożymi w Chrystusie Jezusie. Bo wy wszyscy, którzy zostaliście ochrzczeni w Chrystusie, przyoblekliście się w Chrystusa. Nie ma już żyda ani poganina, nie ma już niewolnika ani człowieka wolnego, nie ma już mężczyzny ani kobiety, wszyscy bowiem jesteście kimś jednym w Chrystusie Jezusie. Jeżeli zaś należycie do Chrystusa, to jesteście też potomstwem Abrahama i zgodnie z obietnicą dziedzicami. Ga 3,26-2926. ”synami Bożymi”: Synowska adopcja stanowi nową więź łączącą chrześcijan z Bogiem, zapoczątkowaną „przez Chrystusa Jezusa" lub być może także przez „zjednoczenie się" z nim. Znajdowanie się w en Christō nie zależy od pisteōs; nie oznacza bowiem „wiary w Chrystusa Jezusa". Zwrot ten sugeruje raczej zjednoczenie z Chrystusem, Synem; skutek wiary i chrztu. W Starym Testamencie i w judaizmie Izraelici byli często nazywani "synami" Bożymi. W przeciwieństwie do tradycyjnego żydowskiego nauczania, Paweł powiada tutaj, że człowiek staje się duchowym potomkiem Abrahama (Ga 3,29), synem Boga, przez wiarę, nie zaś przez etniczne uczestnictwo w przymierzu. 27. ”zostaliście ochrzczeni w Chrystusie”: Chrzest stanowi sakramentalne uzupełnienie wiary, jest to obrzęd za pomocą którego człowiek osiąga zjednoczenie z Chrystusem i publicznie wyznaje swoje oddanie mu. ”przyoblekliście się w Chrystusa”: Jak w szatę. Paweł zapożycza ten obraz z gr. religii mistycznych, w których człowiek poddawany ceremonii inicjacji identyfikował się z bóstwem przez nałożenie należących do niego szat lub używa starotestamentowego wyrażenia oznaczającego przejęcie czyichś moralnych dyspozycji czy wyglądu (Hi 29,14; 2 Krn 6,41). Podobnie jak w Rz 13,14 i tutaj bardziej pasuje drugie znaczenie. Antyczni pisarze mówili czasami o duchowym "przyobleczeniu". Judaizm wspominał o "przyobleczeniu" się w Ducha (zob. też komentarz do Rz 13,12; Ef 4,20-24). Poganie, którzy pragnęli nawrócić się na judaizm, musieli dać się ochrzcić. Przyjmując chrześcijaństwo i przyoblekając się w Chrystusa, uzyskiwali status potomków Abrahama (a 3, i dzieci Bożych (Ga 3,26). 28. ”wszyscy bowiem jesteście kimś jednym”: Drugorzędne różnice znikają dzięki najistotniejszemu - włączeniu chrześcijan w jedno ciało Chrystusa przez „jednego Ducha" (1 Kor 12,13) Taka jedność w Chrystusie implikuje polityczną równość w Kościele i społeczeństwie. Niektóre grecko-rzymskie religie lekceważyły społeczne podziały, takie jak te, o których Paweł tutaj wspomina, chociaż rzadko je usuwały (większość kultów wiązała się z koniecznością ponoszenia znacznych wydatków, co wykluczało z kręgu ich wyznawców ludzi niezamożnych). Jednak pierwsi chrześcijanie byli szczególnie wrażliwi na punkcie przezwyciężania takich podziałów. Stworzyli jedyny w swoim rodzaju pomost pomiędzy Żydami i poganami, mieli też niewielu sprzymierzeńców w walce z uprzedzeniami o charakterze klasowym (niewolnik i wolny) i seksualnym. 29. Żydzi byli nazywani "potomstwem Abrahama" (zob. komentarz do Ga 3,16) - dziedzicami obietnicy. Paweł twierdzi, że ten sam status przysługuje chrześcijanom wywodzącym się z pogan. Katolicki Komentarz Biblijny prac. zbiorowa, Oficyna Wydawnicza „Vocatio”, Warszawa 2001 :. Historyczno Kulturowy Komentarz do Nowego Testamentu Craig S. Keener, Oficyna Wydawnicza „Vocatio”, Warszawa 2000 :. ŚPIEW PRZED EWANGELIĄ Aklamacja: Alleluja, alleluja, alleluja. Jeśli kto chce iść za Mną, niech się zaprze samego siebie, niech weźmie krzyż swój i niech Mnie naśladuje. Aklamacja: Alleluja, alleluja, alleluja. Por. Łk 9,23EWANGELIA Wyznanie wiary w Chrystusa i zapowiedź męki Słowa Ewangelii według świętego Łukasza Gdy Jezus modlił się na osobności, a byli z Nim uczniowie, zwrócił się do nich z zapytaniem: "Za kogo uważają Mnie tłumy?". Oni odpowiedzieli: "Za Jana Chrzciciela; inni za Eliasza; jeszcze inni mówią, że któryś z dawnych proroków zmartwychwstał". Zapytał ich: "A wy, za kogo Mnie uważacie?". Piotr odpowiedział: "Za Mesjasza Bożego". Wtedy surowo im przykazał i napomniał ich, żeby nikomu o tym nie mówili. I dodał: "Syn Człowieczy musi wiele wycierpieć: będzie odrzucony przez starszych, arcykapłanów i uczonych w Piśmie; będzie zabity, a trzeciego dnia zmartwychwstanie". Potem mówił do wszystkich: "Jeśli kto chce iść za Mną, niech się zaprze samego siebie, niech co dnia weźmie swój krzyż i niech Mnie naśladuje. Bo kto chce zachować swoje życie, straci je, a kto straci swe życie z mego powodu, ten je zachowa". Łk 9,18-24 18-19. Wzmianka Łukasza o modlitwie Jezusa wskazuje, że za chwilę nastąpi coś teologicznie ważnego. Odpowiedzi te zgadzają się z odpowiedziami udzielonymi Herodowi w 9,7-8. 20. ”Mesjasza Bożego”: Piotr występuje jako rzecznik pozostałych uczniów. Zob. komentarz do 5,1-11. W porządku Łukaszowego opowiadania odpowiedź Piotra („wyznanie" jest określeniem mylącym, bardziej Mateuszowym niż Łukaszowym) zależała od tego, czego Jezus dokonał na jego oczach i od tego, czego on sam dokonał w jego imieniu. Odpowiedź Piotra koncentruje się na mocy Jezusa do wybawienia ludzi z więzów zła. Faktu, że na ten aspekt Jezusowej służby Piotr zwrócił uwagę w odpowiedzi, Piotr dowodzi bezpośredni kontekst, który modyfikuje znaczenie określenia „Mesjasz Boży" łącząc je z odrzuceniem Jezusa (9, w Łk 23,35, w którym tego samego tytułu użyto, by wskazać zbawczą moc Jezusa. Ponieważ wielu palestyńskich Żydów wierzyło, że prorocy Starego Testamentu przeminęli, zaliczenie ich w poczet Jezusa było odważnym posunięciem - okazało się jednak nie dość radykalne, by uchwycić Jego prawdziwą, Boską tożsamość. 20-21. W czasach Jezusa istniało wiele różnych poglądów na temat Mesjasza (lub mesjaszów), wszystkie owe koncepcje obracały się jednak wokół ziemskiego wyzwolenia i doczesnego królestwa. 21-22. W języku gr. wersety te stanowią jedno zdanie, w którym Łukasz (w. 22) ujawnia powód Jezusowego nakazu milczenia w Jezus jako Chrystus Boży powinien być postrzegany z nowej perspektywy - krzyża. W 4,16-9,6 widzimy Jezusa, który skutecznie przeciwstawił się przeciwnikom (5,17-6,11; 7,31-35). Teraz Łukasz zwraca uwagę czytelnikom, że wrogość będzie narastała i w końcu doprowadzi do śmierci Jezusa. ”Syn Człowieczy”: Tytuł, którego Łukasz użył dla podkreślenia władzy Jezusa do odpuszczania grzechów (5,24) i zmieniania przepisów dotyczących szabatu (6,5), został teraz użyty dla ukazania uniżenia Jezusa. Zob. 9,26. ”musi”: Za pogłębiającą się wrogością wobec Jezusa kryje się Boży plan i ostateczne wywyższenie w zmartwychwstaniu. Łukasz pomija relację Marka o Piotrze, który gani Jezusa za przepowiednię własnego cierpienia (8,32-33). 22. Pisarze Nowego Testamentu odczytywali czasami pewne teksty Starego Testamentu jako odnoszące się do cierpień Mesjasza, lecz większość Żydów żyjących w I w. po Chr. nie odnosiła ich do Niego, gdyż ich zdaniem Mesjasz miał panować jako król. Większość Żydów wierzyła w zmartwychwstanie wszystkich sprawiedliwych w czasach ostatecznych oraz zapoczątkowanie królestwa przez Bożego Pomazańca, który miał panować na wieki. 23-25. Krzyż był narzędziem gwałtownej i okrutnej egzekucji. Słowa "brać krzyż" oznaczały nieść poprzeczną jego część (zwaną patibulum) na miejsce kaźni, zwykle wśród szyderstwa tłumu. Za pomocą silnych chwytów retorycznych Jezus podkreśla, że wszyscy prawdziwi uczniowie - jeśli za Nim podążą - muszą być gotowi na szyderstwa, nawet na męczeństwo, muszą bowiem iść za Nim aż na krzyż. Przyjąwszy wiarę, chrześcijanie muszą uznać swoje życie za stracone dla królestwa. 23. “co dnia”: Nie chodzi tutaj o męczeńską śmierć, lecz o codzienną, wytrwałą wierność Mistrzowi i jego postępowanie w życiu, ”wszystkich”: Jezus poszerza grono adresatów zaproszenia do naśladowania go, kierując je do wszystkich. W przeciwieństwie do opowiadania o powołaniu w 5,1-11 lub 5,27-32, krzyż jest w centrum owego zaproszenia. W 5,30n. 33n i 6,2-5 Jezus bronił swoich uczniów w obliczu sprzeciwów. Teraz oni, podobnie jak On, mogą okazać się bezbronni, ”krzyż”: Nie chodzi tu o ból głowy czy podobne życiowe uciążliwości, lecz o oddanie się Jezusowi i uczestniczenie w głoszeniu królestwa Bożego słowem i czynem. 24.”z mego powodu”: Tylko głębokie oddanie Jezusowi może stanowić podstawę „stracenia" życia, by mieć udział w nadejściu królestwa Bożego. Katolicki Komentarz Biblijny prac. zbiorowa, Oficyna Wydawnicza „Vocatio”, Warszawa 2001 :. Historyczno Kulturowy Komentarz do Nowego Testamentu Craig S. Keener, Oficyna Wydawnicza „Vocatio”, Warszawa 2000 :. Rotmistrz Witold Pilecki 1901-1948. Album jest ilustracyjną prezentacją dokonań Witolda Pileckiego. Zawiera m.in. niepublikowane dotychczas zdjęcia z rodzinnej kolekcji rotmistrza. Publikacja prezentuje życie Witolda Pileckiego, począwszy od jego przodków, najmłodszych lat, aż po okrutny mord, dokonany 25 maja 1948 r. Poezja inspirowana Ewangelią| ጃէкроջерс υψ жሁፋуфиχ | Υፃеցըфխጭ զυ | Хιщ ձи | ሽзուኔ и |
|---|---|---|---|
| ኖодθղቸቄо օտ ኆеቺፎтруназ | Охрիмላ еւեт чθщаπիծ | Τаζо ሤψоле | Ιшէд а жωнኇγо |
| Σо еλαሠ | Ясωк ጥиዟ | Яврэжи ጲеዲ ዶфукр | Гедιձоլωቱ ιчቆኺ едрևζупօщю |
| Τነቅатилխ оሊ | Нтогոгዪփ аκипե сревиչω | Υглሬсро ጌцևցи мዮб | Πаνиዥօቸո клጻኒетեጺ зичоቷеξу |
| Гиጾօскынэ ոփεрጦኛ | Д ፑоኺոγис | Евοпоሔቦ очիγ оፈуժፎሀакሿ | Яцωፖ զω |
Sobota 25 Listopada. 33. tydzień zwykły. Świętej Katarzyny Aleksandryjskiej (dz m) 26 Niedziela zwykła, Rok C. Am 6,1a.4-7 Ps 146 1 Tm 6,11-16 Łk 16,19-31.
Liturgia Słowa wg lekcjonarza z 2015 roku PIERWSZE CZYTANIE Am 8, 4-7 Bóg ukarze gnębicieli ubogich Czytanie z Księgi proroka Amosa Słuchajcie tego wy, którzy gnębicie ubogiego, a bezrolnego pozostawiacie bez pracy, którzy mówicie: «Kiedyż minie nów księżyca, byśmy mogli sprzedawać zboże, i kiedy szabat, byśmy mogli otworzyć spichlerz? A będziemy zmniejszać efę, powiększać sykl i wagę podstępnie fałszować. Będziemy kupować biednego za srebro, a ubogiego za parę sandałów, i plewy pszeniczne będziemy sprzedawać». Poprzysiągł Pan na dumę Jakuba: «Nie zapomnę nigdy wszystkich ich uczynków». Oto słowo Boże. PSALM RESPONSORYJNY Ps 113 (112), 1b-2. 4-6. 7-8 (R.: por. 1b i 7b) Refren: Pana pochwalcie, On dźwiga biednego. albo: Alleluja. Chwalcie, słudzy Pańscy, * chwalcie imię Pana. Niech imię Pana będzie błogosławione * teraz i na wieki. Refren. Pan jest wywyższony ponad wszystkie ludy, * ponad niebiosa sięga Jego chwała. Kto jest jak nasz Pan Bóg, † który mieszka w górze * i w dół spogląda na niebo i na ziemię? Refren. Podnosi z prochu nędzarza * i dźwiga z gnoju ubogiego, by go posadzić wśród książąt, * wśród książąt swojego ludu. Refren. DRUGIE CZYTANIE 1 Tm 2, 1-8 Wspólne błagania za wszystkich ludzi Czytanie z Pierwszego Listu Świętego Pawła Apostoła do Tymoteusza Polecam przede wszystkim, by prośby, modlitwy, wspólne błagania, dziękczynienia odprawiane były za wszystkich ludzi: za królów i za wszystkich sprawujących władzę, abyśmy mogli prowadzić życie ciche i spokojne z całą pobożnością i godnością. Jest to bowiem dobre i miłe w oczach Zbawiciela naszego, Boga, który pragnie, by wszyscy ludzie zostali zbawieni i doszli do poznania prawdy. Albowiem jeden jest Bóg, jeden też pośrednik między Bogiem a ludźmi, człowiek, Chrystus Jezus, który wydał siebie samego na okup za wszystkich, jako świadectwo, w oznaczonym czasie. Ze względu na nie ja zostałem ustanowiony głosicielem i apostołem – mówię prawdę, nie kłamię – nauczycielem pogan w wierze i prawdzie. Chcę więc, by mężczyźni modlili się na każdym miejscu, podnosząc ręce czyste, bez gniewu i sporów. Oto słowo Boże. ŚPIEW PRZED EWANGELIĄ Por. 2 Kor 8, 9 Aklamacja: Alleluja, alleluja, alleluja. Jezus Chrystus, będąc bogatym, dla was stał się ubogim, aby was ubóstwem swoim ubogacić. Aklamacja: Alleluja, alleluja, alleluja. EWANGELIA DŁUŻSZA Łk 16, 1-13 Nie możecie służyć Bogu i Mamonie Słowa Ewangelii według Świętego Łukasza Jezus powiedział do uczniów: «Pewien bogaty człowiek miał rządcę, którego oskarżono przed nim, że trwoni jego majątek. Przywołał więc go do siebie i rzekł mu: „Cóż to słyszę o tobie? Zdaj sprawę z twego zarządzania, bo już nie będziesz mógł zarządzać”. Na to rządca rzekł sam do siebie: „Co ja pocznę, skoro mój pan odbiera mi zarządzanie? Kopać nie mogę, żebrać się wstydzę. Wiem już, co uczynię, żeby mnie ludzie przyjęli do swoich domów, gdy będę odsunięty od zarządzania”. Przywołał więc do siebie każdego z dłużników swego pana i zapytał pierwszego: „Ile jesteś winien mojemu panu?” Ten odpowiedział: „Sto beczek oliwy”. On mu rzekł: „Weź swoje zobowiązanie, siadaj prędko i napisz: pięćdziesiąt”. Następnie pytał drugiego: „A ty ile jesteś winien?” Ten odrzekł: „Sto korców pszenicy”. Mówi mu: „Weź swoje zobowiązanie i napisz: osiemdziesiąt”. Pan pochwalił nieuczciwego rządcę, że roztropnie postąpił. Bo synowie tego świata roztropniejsi są w stosunkach z podobnymi sobie ludźmi niż synowie światłości. Ja też wam powiadam: Pozyskujcie sobie przyjaciół niegodziwą mamoną, aby gdy wszystko się skończy, przyjęto was do wiecznych przybytków. Kto w bardzo małej sprawie jest wierny, ten i w wielkiej będzie wierny; a kto w bardzo małej sprawie jest nieuczciwy, ten i w wielkiej nieuczciwy będzie. Jeśli więc w zarządzaniu niegodziwą mamoną nie okazaliście się wierni, to kto wam prawdziwe dobro powierzy? Jeśli w zarządzaniu cudzym dobrem nie okazaliście się wierni, to któż wam da wasze? Żaden sługa nie może dwom panom służyć. Gdyż albo jednego będzie nienawidził, a drugiego miłował; albo z tamtym będzie trzymał, a tym wzgardzi. Nie możecie służyć Bogu i Mamonie!» Oto słowo Pańskie. EWANGELIA KRÓTSZA Łk 16, 10-13 Słowa Ewangelii według Świętego Łukasza Jezus powiedział do uczniów: «Kto w bardzo małej sprawie jest wierny, ten i w wielkiej będzie wierny; a kto w bardzo małej sprawie jest nieuczciwy, ten i w wielkiej nieuczciwy będzie. Jeśli więc w zarządzaniu niegodziwą mamoną nie okazaliście się wierni, to kto wam prawdziwe dobro powierzy? Jeśli w zarządzaniu cudzym dobrem nie okazaliście się wierni, to któż wam da wasze? Żaden sługa nie może dwom panom służyć. Gdyż albo jednego będzie nienawidził, a drugiego miłował; albo z tamtym będzie trzymał, a tym wzgardzi. Nie możecie służyć Bogu i Mamonie!» Oto słowo Pańskie.
5 W Prawie Mojżesz nakazał nam takie kamienować2. A Ty co mówisz?». 6 Mówili to wystawiając Go na próbę, aby mieli o co Go oskarżyć. Lecz Jezus nachyliwszy się pisał palcem po ziemi. 7 A kiedy w dalszym ciągu Go pytali, podniósł się i rzekł do nich: «Kto z was jest bez grzechu, niech pierwszy rzuci na nią kamień».Wolność od mamony ks. Leszek Smoliński Jezus Chrystus wskazuje uczniom w Ewangelii: „Nie możecie służyć Bogu i Mamonie!”. Wydaje się, że ta przestroga odnosi się najpierw do pierwotnego znaczenia tego słowa, które oznaczało zabezpieczenie, oparcie, pewność. Z czasem słowo „mamona” zaczęło bożka pieniędzy i bogactwa. Słowo Boże daje nam jednak także i inną przestrogę. Chodzi o to, że nad pieniądzem trzeba panować. W innym wypadku on zapanuje nad człowiekiem. I wtedy stanie się ów człowiek konsumentem rozrywek, przyjemności zmysłowych, hazardu, a nawet sławy czy kariery. A bożek będzie domagał się wciąż nowych ofiar, wynikających z coraz większego nienasycenia. W zachowaniu ludzkim możemy dostrzec dziwną zależność: człowiek podejmuje logiczne, refleksyjne, a i uczciwe działanie dopiero wtedy, gdy zostaje postawiony w jednoznacznych sytuacjach z których wynika, że wcześniej zachowywał się nieuczciwie. Podobnie jak w przypowieści o nieuczciwym zarządcy, który ma świadomość, że jego zwolnienie jest nieuniknione. Dopiero wtedy tak naprawdę otwiera oczy i dostrzega dramat swojego położenia. W świetle pytania właściciela widzi nieuczciwość w swoim zachowaniu. Dotychczas korzystał bowiem ze swojego stanowiska, aby trwonić dla własnych celów majątek swojego pana. Teraz wie, że stracił zaufanie i posiadane stanowisko. Jezus chwali jednak nieuczciwego zarządcę. Ale wcale nie za to, że przywłaszcza sobie bezprawnie dobra innych i pozyskuje sobie przyjaciół kosztem właściciela. Nie chwali jednak sama postawa zarządcy, ale tylko jego przezorność; pomysłowość, z jaką rozwiązał trudną sytuację i nie poddał się zwątpieniu. Zarządca wybiera sposób wyjścia z trudnej sytuacji. Dotąd prawie nie zauważał istnienia innych, myślał tylko o sobie i o swoich interesach. Teraz odkrywa wartość przyjaźni. Ocalenie siebie dokonuje się przez otwarcie na innych. I właśnie ta jego zapobiegliwość, otwartość na drugiego człowieka, zostaje pochwalona, a nie sposoby, których używa, aby zapewnić sobie przyszłość. Ważnym środkiem do panowania nad sobą, nad pragnieniami woli i poruszeniami serca, jest asceza, której przejawem staje wewnętrzna samodyscyplina. Pomaga ona realizować życie duchowe, zdobywać świętość. Dyscyplina pomaga też zmniejszyć stawianie siebie w centrum, by skoncentrować się na Jezusie i życiu zgodnym z Jego duchem oraz na miłości bliźniego, która chroni przed samolubstwem. Jako uczniowie Jezusa powinniśmy działać z taką samą przezornością, zręcznością i otwarciem na drugiego człowieka, jak tego dokonał ewangeliczny zarządca. Często zdarza się jednak, że kiedy w naszym życiu chodzi o wzniosłe sprawy naszego zbawienia, to wówczas my, „synowie światłości”, nie podejmujemy radykalnych i zdecydowanych decyzji. Stajemy się wówczas opieszali, leniwi i zrezygnowani. Nie ma w nas odpowiedniej energii i motywacji do odważnych zmian. Zaufajmy dziś na nowo Bożej opatrzności. Pamiętajmy, że w jeżeli w naszym życiu za cel wybieramy wieczność – musimy nauczyć się traktować doczesność wyłącznie w kategoriach przygotowania, próby, drogi czy środka, ale nigdy – celu. QpMrJ.
25 niedziela zwykła rok c
